ẤN ĐỘ: DẤU ẤN NĂM 2025

Năm 2025 được xem là giai đoạn bản lề trong tiến trình phát triển của Ấn Độ, khi quốc gia này đồng thời phải đối mặt với nhiều thách thức nội tại và đẩy mạnh nỗ lực củng cố vai trò chiến lược trong khu vực cũng như trên thế giới. Những biến động trong chính trị nội bộ, sự điều chỉnh trong quản trị an ninh và việc mở rộng các chính sách an sinh xã hội phản ánh sức ép cải cách ngày càng gia tăng. Trên bình diện đối ngoại, Ấn Độ thể hiện cách tiếp cận linh hoạt trong việc cân bằng quan hệ với các cường quốc, đồng thời tích cực thúc đẩy các sáng kiến đa phương cũng như hợp tác kinh tế - kỹ thuật số. Toàn bộ những yếu tố này đã tạo nên nền tảng quan trọng định hình vị thế mới của Ấn Độ trong thập niên tới.

1. Những vấn đề nổi bật trong chính trường Ấn Độ năm 2025

1.1. Một số vấn đề trong chính sách đối nội

Năm 2025, chính sách đối nội của Ấn Độ tiếp tục chịu tác động đan xen của nhiều yếu tố, bao gồm bối cảnh chính trị hậu bầu cử, yêu cầu duy trì ổn định thể chế trong tiến trình theo đuổi tầm nhìn Viksit Bharat@2047, cũng như những áp lực kinh tế - xã hội nảy sinh trong quá trình tái cấu trúc mô hình phát triển và củng cố năng lực tự cường quốc gia. Trong bối cảnh đó, các vấn đề nội bộ không chỉ mang ý nghĩa quản lý quốc gia thuần túy mà còn có ảnh hưởng trực tiếp đến định hướng đối ngoại, vị thế quốc tế và khả năng hiện thực hóa các tham vọng chiến lược dài hạn của New Delhi.

Nổi bật trong các vấn đề đối nội là những biến động của đời sống chính trị, đặc biệt liên quan đến cơ chế vận hành quyền lực, mối quan hệ giữa các nhánh quyền lực nhà nước và mức độ bao trùm của nền dân chủ nghị viện. Các tranh luận xoay quanh xu hướng tập trung hay phân tán quyền lực đặt ra câu hỏi lớn về sự cân bằng giữa hiệu quả điều hành, ổn định chính trị và việc bảo đảm các nguyên tắc dân chủ - nền tảng cốt lõi của hệ thống chính trị Ấn Độ.

Thứ nhất, vấn đề chính trị nội bộ

Một là, xu hướng tập trung hóa quyền hành pháp và lập pháp

Trong thời gian gần đây, Chính phủ Trung ương Ấn Độ gia tăng việc sử dụng các công cụ hành chính và pháp lý nhằm tái phân bổ thẩm quyền giữa Trung ương và các bang, qua đó làm nổi bật xu hướng tập trung hóa quyền lực. Một trường hợp gây nhiều tranh luận là phán quyết của Tòa án Tối cao khi từ chối đặt ra thời hạn mang tính bắt buộc đối với việc Thống đốc các bang phê duyệt luật do nghị viện bang thông qua¹. Quyết định này gián tiếp củng cố quyền hành pháp của Trung ương, bởi các Thống đốc - do Chính phủ Trung ương bổ nhiệm - có thể trì hoãn hoặc treo hiệu lực các dự luật của bang mà không chịu ràng buộc về thời gian. Hệ quả là quan hệ giữa Trung ương và các bang, đặc biệt là những bang do phe đối lập lãnh đạo, ngày càng trở nên căng thẳng.

Xu hướng tập trung hóa quyền lực cũng thể hiện rõ trong lĩnh vực lập pháp thông qua đề xuất sửa đổi Hiến pháp lần thứ 131 vào tháng 11/2025, theo đó đưa Lãnh thổ Liên minh Chandigarh vào phạm vi áp dụng của Điều 240 Hiến pháp². Theo quy định này, Tổng thống có thẩm quyền ban hành các Quy định để điều chỉnh hoạt động quản lý, hành chính và pháp lý đối với một số Lãnh thổ Liên minh³. Trước đây, Chandigarh - dù là Lãnh thổ Liên minh và đồng thời là thủ phủ chung của hai bang Punjab và Haryana - không thuộc diện áp dụng Điều 240. Việc đề xuất mở rộng phạm vi điều chỉnh được xem là một thay đổi thể chế quan trọng, đặt Chandigarh dưới sự kiểm soát trực tiếp và tập trung hơn của Trung ương. Chính điều này đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ, đặc biệt từ bang Punjab, do Chandigarh không chỉ là một đơn vị hành chính thông thường mà còn mang ý nghĩa chính trị - lịch sử và bản sắc khu vực. Việc mở rộng áp dụng Điều 240 đối với Chandigarh được các bang liên quan nhìn nhận như một bước đi làm suy yếu nguyên tắc liên bang, thu hẹp vai trò của các chủ thể bang trong những vấn đề gắn với lợi ích và biểu tượng khu vực, đồng thời phản ánh xu hướng tập trung hóa quyền lực của Chính phủ Trung ương trong quản trị lãnh thổ.

Hai là, tranh cãi xung quanh Bộ luật Dân sự thống nhất (UCC)

Việc xây dựng Bộ luật Dân sự thống nhất (UCC) theo quy định tại Điều 44 Hiến pháp Ấn Độ tiếp tục là một trong những vấn đề gây tranh cãi và phân cực sâu sắc nhất trong năm 2025. Mục tiêu của UCC là xây dựng một khuôn khổ pháp lý dân sự thống nhất nhằm điều chỉnh các quan hệ cá nhân cơ bản như hôn nhân, ly hôn, thừa kế và giám hộ, áp dụng cho toàn bộ công dân không phân biệt tôn giáo hay cộng đồng⁴. Về mặt lý luận, UCC hướng tới chuẩn mực pháp quyền hiện đại; tuy nhiên, trên thực tế, chính sách này chạm tới những nền tảng nhạy cảm liên quan đến bản sắc tôn giáo, tập quán xã hội và cấu trúc đa nguyên của xã hội Ấn Độ.

Việc bang Uttarakhand thông qua UCC vào năm 2024 đã tạo ra bước ngoặt quan trọng, biến địa phương này trở thành “phòng thí nghiệm pháp lý” để quan sát và đánh giá tác động của UCC trước khi xem xét mở rộng ở phạm vi quốc gia⁵. Những ý kiến phản đối cho rằng UCC có nguy cơ xâm phạm Điều 25 của Hiến pháp - điều khoản bảo đảm quyền tự do tôn giáo và duy trì các thực hành truyền thống. Ngược lại, các lực lượng ủng hộ khẳng định UCC phù hợp với Điều 14 về quyền bình đẳng trước pháp luật và là công cụ cần thiết nhằm khắc phục tình trạng bất bình đẳng, đặc biệt là bất bình đẳng giới, tồn tại trong các hệ thống luật cá nhân khác nhau⁶. Từ góc độ pháp quyền, Tòa án Tối cao Ấn Độ trong nhiều phán quyết trước đây cũng nhấn mạnh tầm quan trọng lâu dài của một bộ luật dân sự chung, coi đây là nền tảng để củng cố tính thống nhất và bình đẳng của trật tự pháp lý quốc gia, dù thừa nhận những thách thức trong lộ trình thực thi.

Ba là, bầu cử ở tiểu bang

Năm 2025 chứng kiến một chu kỳ bầu cử dày đặc và đa tầng trong đời sống chính trị Ấn Độ, diễn ra đồng thời ở cấp liên bang, cấp bang và chính quyền địa phương. Ở cấp Trung ương, cuộc bầu cử Phó Tổng thống ngày 09/9/2025 cùng việc bầu và tái bầu 14 ghế Thượng viện (Rajya Sabha) có ý nghĩa quan trọng đối với sự cân bằng quyền lực trong cơ quan lập pháp, nhất là trong bối cảnh Chính phủ Trung ương cần duy trì đa số ổn định để thông qua các dự luật quan trọng liên quan đến cải cách kinh tế - xã hội và quản trị quốc gia.

Ở cấp bang, các cuộc bầu cử tại Delhi và Bihar được coi là những phép thử chính trị then chốt, phản ánh xu hướng cử tri tại các khu vực chiến lược và cung cấp tín hiệu sớm về mức độ ủng hộ đối với chương trình nghị sự của Chính phủ Trung ương. Bên cạnh đó, nhiều bang và vùng lãnh thổ khác như Gujarat, Jammu và Kashmir, Jharkhand, Kerala, Odisha, Punjab, Rajasthan, Tamil Nadu, Uttar Pradesh và West Bengal cũng tổ chức bầu cử bổ sung và bầu cử chính quyền đô thị và địa phương trên toàn quốc⁷. Mật độ bầu cử cao và phân tán này phản ánh đặc trưng của hệ thống chính trị liên bang Ấn Độ, nơi tiến trình dân chủ được duy trì liên tục ở nhiều cấp độ, đồng thời đặt ra không ít thách thức đối với hiệu quả điều hành và tính nhất quán chính sách.

Thứ hai, về an ninh nội địa

Chính sách an ninh nội địa của Ấn Độ tiếp tục được định hình bởi mục tiêu duy trì ổn định tại các khu vực bất ổn kéo dài, đồng thời thích ứng với các mối đe dọa phi truyền thống ngày càng gia tăng. Cách tiếp cận này phản ánh sự điều chỉnh chiến lược của Chính phủ Trung ương, trong đó an ninh không chỉ được hiểu theo nghĩa kiểm soát xung đột mà còn là điều kiện nền tảng để thúc đẩy phát triển kinh tế và củng cố năng lực quản trị quốc gia.

Chính phủ Trung ương triển khai chiến lược xử lý ba điểm nóng chính gồm Jammu và Kashmir, khu vực Đông Bắc và Hành lang Đỏ⁸. Tại Jammu và Kashmir, các hoạt động chống khủng bố và ngăn chặn xâm nhập xuyên biên giới vẫn được ưu tiên hàng đầu. Các cơ quan an ninh, bao gồm cảnh sát Jammu và Kashmir, cơ quan Điều tra Quốc gia (NIA) đã tăng cường các chiến dịch truy quét, bắt giữ những phần tử khủng bố chủ chốt và thu hồi vũ khí⁹. Ở khu vực Đông Bắc, đặc biệt là Manipur, cách tiếp cận an ninh gắn với giải pháp chính trị và hòa giải cộng đồng thông qua các thỏa thuận với nhóm vũ trang Kuki-Zo. Thỏa thuận này bao gồm các cam kết quan trọng như bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ của Manipur, mở lại Quốc lộ 2 cho giao thông tự do và di dời các trại của chiến binh Kuki-Zo. Việc thỏa thuận nhận được sự ủng hộ từ một số tổ chức đại diện cộng đồng Meitei, như Arambai Tenggol, cho thấy nỗ lực tìm kiếm đồng thuận chính trị - xã hội nhằm giảm phụ thuộc vào các biện pháp quân sự thuần túy, qua đó đặt nền tảng lâu dài cho hòa giải và ổn định khu vực¹⁰.

Thứ ba, chính sách an sinh xã hội

Chính sách an sinh xã hội nổi lên như một điểm sáng trong chính sách đối nội của Ấn Độ, phản ánh nỗ lực của Chính phủ trong việc mở rộng độ bao phủ phúc lợi, đặc biệt đối với khu vực lao động phi chính thức, vốn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế - xã hội của quốc gia này. Ấn Độ được Hiệp hội An sinh xã hội Quốc tế (ISSA) vinh danh với Giải thưởng Thành tựu nổi bật cho thấy sự ghi nhận quốc tế đối với các cải cách mang tính đột phá trong thiết kế và triển khai chính sách an sinh xã hội¹¹. Các cải cách này tập trung vào việc tích hợp công nghệ số, đơn giản hóa thủ tục và mở rộng đối tượng thụ hưởng, qua đó giúp vượt qua các rào cản truyền thống về hành chính và nhận diện đối tượng trong một xã hội dân số đông và đa dạng như Ấn Độ.

Theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), tỷ lệ dân số được hưởng ít nhất một chế độ an sinh xã hội hợp pháp đã tăng từ 19% vào năm 2015 lên 64,3% vào năm 2025, tương đương với khoảng 943 triệu người được bảo vệ bởi các cơ chế an sinh xã hội chính thức¹². Đây được đánh giá là tốc độ mở rộng bao phủ nhanh nhất trên toàn cầu trong giai đoạn này, đặt Ấn Độ vào nhóm các quốc gia có tiến bộ vượt bậc về an sinh xã hội xét trên quy mô và tốc độ.

1.2. Điểm nhấn trong chính sách đối ngoại

Trong năm 2025, chính sách đối ngoại của Ấn Độ tiếp tục được triển khai theo định hướng tự chủ chiến lược, linh hoạt trong liên kết và thực dụng trong theo đuổi lợi ích quốc gia. Ấn Độ đẩy mạnh hình thức “ngoại giao con thoi” giữa các cực quyền lực lớn, qua đó vừa tận dụng cơ hội hợp tác kinh tế - công nghệ, vừa hạn chế nguy cơ bị cuốn vào cạnh tranh nước lớn.

Thứ nhất, quan hệ với Trung Quốc

Năm 2025, quan hệ Ấn Độ - Trung Quốc tiếp tục thể hiện tính hai mặt, đan xen giữa cạnh tranh chiến lược và hợp tác thực dụng. Đây là đặc trưng nổi bật trong cách tiếp cận đối ngoại của Ấn Độ, nhằm vừa kiểm soát bất ổn an ninh, vừa duy trì sự hợp tác phục vụ các mục tiêu phát triển dài hạn.

Điểm nhấn quan trọng là chuyến thăm Thiên Tân của Thủ tướng Narendra Modi nhân Hội nghị Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) vào tháng 9/2025, trong đó ông đã có cuộc gặp trực tiếp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Sự kiện này mang ý nghĩa ngoại giao biểu tượng quan trọng sau gần năm năm quan hệ song phương căng thẳng, đồng thời tạo tiền đề cho việc tái thiết kênh đối thoại chiến lược cấp cao giữa hai nước.

Tại diễn đàn SCO, Ấn Độ khéo léo truyền tải các thông điệp chiến lược quan trọng. Một mặt, Ấn Độ nhấn mạnh vấn đề chống khủng bố, qua đó gián tiếp chỉ trích vai trò của Pakistan; mặt khác, đề cao nguyên tắc tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, như một thông điệp cảnh báo đối với các tranh chấp biên giới còn tồn tại với Trung Quốc. Việc đưa ra các thông điệp này ngay trên “sân nhà” của Trung Quốc vừa thể hiện lập trường cứng rắn về lợi ích quốc gia, vừa giảm thiểu nguy cơ đối đầu trực tiếp, đồng thời củng cố hình ảnh Ấn Độ là cường quốc có trách nhiệm trong khu vực.

Về kinh tế, chuyến thăm Thiên Tân mang đậm tính thực dụng, nhằm bảo đảm nguồn cung công nghệ và thiết bị thiết yếu cho ngành sản xuất trong nước. Việc nối lại cấp thị thực cho kỹ thuật viên Trung Quốc và cho phép nhập khẩu một số loại máy móc công nghiệp giúp Ấn Độ duy trì đà tăng trưởng của khu vực sản xuất, hạn chế nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng trong các ngành công nghiệp chiến lược. Đây là minh chứng rõ ràng cho chính sách khai thác lợi ích kinh tế mà vẫn hạn chế rủi ro chiến lược, đồng thời không phụ thuộc hoàn toàn vào Trung Quốc.

Thứ hai, quan hệ với Mỹ

Quan hệ Ấn Độ - Mỹ trong năm 2025 bộc lộ rõ những mâu thuẫn chiến lược và kinh tế vốn tiềm ẩn từ trước. Một trong những điểm nóng nổi bật là vấn đề thuế quan và tiếp cận thị trường. Mỹ áp dụng các mức thuế cao hơn, đồng thời tiến hành điều tra chống trợ cấp đối với một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Ấn Độ như thép, nhôm và dược phẩm¹³. Những biện pháp này không chỉ tác động đến thương mại song phương mà còn đặt ra thách thức đối với tham vọng trở thành trung tâm sản xuất toàn cầu của Ấn Độ. Bên cạnh đó, việc Ấn Độ tiếp tục nhập khẩu dầu từ Nga, tinh chế trong nước và tái xuất sang các thị trường phương Tây cũng làm gia tăng bất đồng với Mỹ. Từ góc nhìn của Mỹ, hoạt động này bị xem là làm suy giảm hiệu quả của các biện pháp trừng phạt đối với Moscow¹⁴. Trước sức ép gia tăng, Ấn Độ phát tín hiệu sẵn sàng sử dụng các biện pháp thuế quan đối ứng đối với nông sản Mỹ như một công cụ đàm phán, trong đó các mặt hàng như hạnh nhân và táo được nhắc tới do mang giá trị biểu tượng chính trị cao, gắn với các bang nông nghiệp trọng điểm của Mỹ¹⁵. Song song với đó, Ấn Độ tiếp tục vận dụng các hợp đồng quốc phòng quy mô lớn, bao gồm việc mua sắm máy bay không người lái và động cơ phản lực như một đòn bẩy chiến lược nhằm thúc đẩy Mỹ nới lỏng các rào cản thương mại. Cách tiếp cận này cho thấy khả năng “tách biệt lĩnh vực” trong chính sách đối ngoại của Ấn Độ: duy trì hợp tác quốc phòng - an ninh chặt chẽ với Mỹ, đồng thời kiên quyết bảo vệ lợi ích kinh tế và không chấp nhận sự ràng buộc một chiều trong quan hệ song phương.

Thứ ba, chính sách ngoại giao mới: “Ngoại giao chuỗi cung ứng”

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy đối ngoại kinh tế của Ấn Độ với việc hình thành chính sách “Ngoại giao chuỗi cung ứng”. Thủ tướng Narendra Modi đã giao nhiệm vụ này cho Tổ công tác Chiến lược về Chuỗi cung ứng Toàn cầu trực thuộc Văn phòng Thủ tướng (PMO), phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Ngoại giao (MEA) và Bộ Thương mại. Đây được xem là cột mốc thể hiện sự chuyển đổi từ mô hình “thu hút đầu tư thụ động” sang “chủ động săn đón chuỗi cung ứng toàn cầu” thông qua các công cụ ngoại giao nhà nước.

Trong khuôn khổ này, các cơ quan đại diện ngoại giao của Ấn Độ ở nước ngoài được định vị như những “xúc tu kinh tế”, trực tiếp tham gia xúc tiến đầu tư, kết nối doanh nghiệp và vận động các tập đoàn công nghệ lớn dịch chuyển cơ sở sản xuất. Bộ Ngoại giao Ấn Độ theo đó ngày càng mang dáng dấp của một “Bộ Thương mại mở rộng”. Nhờ cách tiếp cận này, Ấn Độ đã đạt được những kết quả bước đầu trong việc thu hút các dự án bán dẫn và lắp ráp điện tử từ Mỹ, Đài Loan và một số đối tác châu Âu, không chỉ dựa trên ưu đãi thuế mà còn thông qua các cam kết về ổn định chính trị và an ninh địa - kinh tế dài hạn.

Thứ tư, gia tăng ảnh hưởng tại khu vực và quốc tế

Trên bình diện đa phương, Ấn Độ tiếp tục gia tăng ảnh hưởng tại các diễn đàn khu vực và toàn cầu. Tại G20 Nam Phi, Ấn Độ không chỉ tham gia với tư cách thành viên mà còn đóng vai trò như một “người bảo trợ chính sách”. Ấn Độ tích cực hỗ trợ Nam Phi và Liên minh châu Phi (AU) thúc đẩy các nghị trình liên quan đến tài chính khí hậu và xử lý nợ công, qua đó mở rộng ảnh hưởng chính trị tại châu lục này. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc, Ấn Độ lựa chọn cách tiếp cận khác biệt: nếu Trung Quốc nhấn mạnh đầu tư hạ tầng thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), thì Ấn Độ tập trung vào cung cấp các giải pháp công nghệ chi phí thấp, đặc biệt là hạ tầng công cộng kỹ thuật số (DPI)¹⁶, kết hợp với sự ủng hộ chính trị tại các diễn đàn đa phương.

Ở khu vực Nam Á, chính sách “Láng giềng trước tiên” của Ấn Độ tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức. Bất ổn chính trị tại Bangladesh, quan hệ lạnh nhạt với Maldives và tình trạng bế tắc kéo dài với Pakistan đã làm suy giảm phần nào ảnh hưởng truyền thống của New Delhi. Trong bối cảnh đó, Ấn Độ buộc phải điều chỉnh cách tiếp cận, chuyển từ can thiệp chính trị trực tiếp sang ưu tiên viện trợ kinh tế, hợp tác phát triển và ngoại giao mềm dẻo nhằm duy trì hiện diện và ảnh hưởng. Riêng đối với Pakistan, quan hệ song phương vẫn trong tình trạng đóng băng, với nguyên tắc “không đàm phán khi còn khủng bố” tiếp tục được duy trì như một trụ cột chiến lược.

Quan hệ với Nga được Ấn Độ duy trì theo hướng thực dụng và linh hoạt hơn. Tại các cuộc gặp bên lề BRICS (Brazil) và SCO (Thiên Tân), Thủ tướng Modi tiếp tục củng cố quan hệ cá nhân với Tổng thống Vladimir Putin, đồng thời thúc đẩy các cơ chế thanh toán sáng tạo nhằm giảm thiểu rủi ro tài chính và hạn chế phụ thuộc vào đồng Rupee¹⁷. Việc triển khai các chuyến tàu thử nghiệm vận chuyển than và dầu từ cảng Chennai tới Vladivostok đã mở ra tuyến hàng hải phương Đông, góp phần đa dạng hóa tuyến vận tải chiến lược và giảm mức độ phụ thuộc vào các tuyến đường do phương Tây kiểm soát.

Thứ năm, quan hệ với Đông Nam Á

Quan hệ giữa Ấn Độ và Đông Nam Á trong năm 2025 tiếp tục được duy trì ổn định, với trọng tâm là kết nối số và an ninh biển. Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN - Ấn Độ, hai bên đã thông qua Kế hoạch Hành động ASEAN - Ấn Độ giai đoạn 2026 - 2030, thể hiện cam kết hợp tác sâu rộng hơn trên các lĩnh vực như an ninh hàng hải, chuyển đổi số, ứng phó thiên tai, hợp tác kinh tế và kỹ thuật số¹⁸.

Trong quan hệ với Việt Nam, hai nước tiếp tục thể hiện sự ủng hộ lẫn nhau tại các cơ chế đa phương. Việt Nam ủng hộ cải cách Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và bày tỏ sự ủng hộ đối với vai trò quốc tế ngày càng gia tăng của Ấn Độ. Trong khuôn khổ Hợp tác sông Hằng - sông Mekong (MGC), Ấn Độ đẩy mạnh các sáng kiến về quản lý nguồn nước, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ kỹ thuật, qua đó góp phần nâng cao năng lực địa phương của các quốc gia hạ nguồn, trong đó có Việt Nam. Ở cấp song phương, Tham vấn chính trị lần thứ 13 và Đối thoại chiến lược lần thứ 10 cấp Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam - Ấn Độ tiếp tục khẳng định cam kết của Ấn Độ trong việc coi Việt Nam là một trụ cột quan trọng trong chính sách Hành động hướng Đông.

2. Một số đánh giá và triển vọng

2.1. Thành tựu, hạn chế

Thứ nhất, một số thành tựu nổi bật

Về đối nội, năm 2025 đánh dấu bước tiến quan trọng của Ấn Độ trong nỗ lực hiện đại hóa quản trị quốc gia, đặc biệt trong các lĩnh vực an sinh xã hội và bảo đảm an ninh nội địa. Việc mở rộng độ bao phủ an sinh xã hội lên 64,3% dân số, đồng thời được Hiệp hội An sinh xã hội Quốc tế (ISSA) ghi nhận, phản ánh năng lực quản lý quy mô lớn và khả năng tích hợp công nghệ số vào cung ứng dịch vụ công của Chính phủ Ấn Độ. Đây được xem là một trong những thành tựu nổi bật, góp phần củng cố ổn định xã hội và tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong bối cảnh dân số đông và cơ cấu xã hội đa dạng. Trong lĩnh vực an ninh nội địa, Ấn Độ từng bước điều chỉnh cách tiếp cận từ mô hình kiểm soát an ninh thuần túy sang phương thức đa chiều, kết hợp giữa an ninh, đối thoại chính trị và phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt tại Jammu và Kashmir cũng như khu vực Đông Bắc, việc thúc đẩy các thỏa thuận chính trị với các nhóm vũ trang, song song với tăng cường đầu tư phát triển hạ tầng và tạo sinh kế, đã góp phần làm giảm xung đột, cải thiện môi trường ổn định để triển khai các chương trình công nghiệp hóa, trong đó có các sáng kiến khuyến khích sản xuất như Chương trình khuyến khích sản xuất gắn với kết quả đầu ra (PLI).

Về đối ngoại, Ấn Độ đạt được những kết quả đáng kể trong việc điều chỉnh quan hệ với các cường quốc lớn. Quan hệ với Trung Quốc từng bước được “phá băng” trên một số phương diện quan trọng, đặc biệt thông qua cuộc gặp cấp cao giữa Thủ tướng Narendra Modi và Chủ tịch Tập Cận Bình bên lề Hội nghị SCO. Hai bên bước đầu đạt được sự đồng thuận trong việc giảm thiểu nguy cơ đối đầu quân sự tại khu vực biên giới Himalaya, nối lại luồng chuyên gia kỹ thuật Trung Quốc sang Ấn Độ và mở rộng nhập khẩu thiết bị, công nghệ phục vụ chiến lược phát triển sản xuất trong nước. Trong quan hệ với Mỹ, mặc dù tồn tại căng thẳng về thương mại và thuế quan, Ấn Độ vẫn duy trì hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực an ninh - quốc phòng. Thông qua chính sách “Ngoại giao chuỗi cung ứng”, Ấn Độ chủ động tranh thủ làn sóng dịch chuyển đầu tư từ Mỹ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu và Đài Loan, qua đó từng bước khẳng định vai trò như một trung tâm sản xuất mới trong chuỗi giá trị toàn cầu. Trên bình diện đa phương, Ấn Độ không ngừng nâng cao vị thế tại các cơ chế như G20, BRICS và SCO. Việc tích cực tham gia định hình nghị trình phát triển toàn cầu đã giúp Ấn Độ từng bước khẳng định vai trò và nổi lên như một cực quan trọng trong trật tự thế giới đa cực đang hình thành. Đối với khu vực Đông Nam Á và Tiểu vùng Mekong, thông qua chính sách Hành động hướng Đông, Ấn Độ gia tăng đáng kể ảnh hưởng kinh tế - chính trị, đồng thời củng cố hình ảnh một đối tác tin cậy, có trách nhiệm trong khu vực này.

Thứ hai, hạn chế, thách thức

Bên cạnh những thành tựu đạt được, Ấn Độ vẫn phải đối mặt với nhiều hạn chế và thách thức. Trước hết, các vấn đề trong quản trị quốc gia tiếp tục đặt ra sức ép lớn, nổi bật là tình trạng phân hóa chính trị - xã hội và tôn giáo. Xung đột giữa cộng đồng Hindu - Hồi giáo, mâu thuẫn sắc tộc tại khu vực Đông Bắc và những bất ổn kéo dài ở Kashmir cho thấy tính phức tạp trong việc duy trì sự gắn kết xã hội tại một quốc gia đa tôn giáo, đa sắc tộc như Ấn Độ.

Xu hướng tập trung hóa quyền lực trong năm 2025 đã khiến những căng thẳng vốn tiềm ẩn trong cấu trúc liên bang bộc lộ ngày càng rõ nét. Việc mở rộng quyền hạn của Thống đốc, các tranh cãi xoay quanh quy chế Chandigarh hay những biện pháp can thiệp sâu hơn của Trung ương vào thẩm quyền của các bang đã làm dấy lên lo ngại về sự suy giảm vai trò của chính quyền bang, đặc biệt tại những địa phương do phe đối lập lãnh đạo. Những căng thẳng này, nếu kéo dài, có thể ảnh hưởng đến tính ổn định chính trị và hiệu quả điều hành lâu dài.

Trong lĩnh vực đối ngoại kinh tế, Ấn Độ gặp không ít thách thức trong quan hệ với các đối tác lớn, đặc biệt là Mỹ và Liên minh châu Âu. Việc Mỹ áp đặt các mức thuế cao đối với hàng hóa Ấn Độ, cùng với các biện pháp kiểm soát công nghệ, tạo sức ép đáng kể đối với tăng trưởng xuất khẩu và tiến trình công nghiệp hóa. Đồng thời, việc tiếp tục nhập khẩu dầu từ Nga khiến Ấn Độ phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt gián tiếp, buộc nước này phải liên tục điều chỉnh chiến lược thị trường và cân bằng quan hệ giữa các cực quyền lực lớn nhằm bảo đảm lợi ích cốt lõi.

Ở khía cạnh khu vực, quan hệ láng giềng của Ấn Độ ngày càng trở nên phức tạp. Mặc dù quan hệ với Trung Quốc có dấu hiệu cải thiện, song tranh chấp biên giới vẫn chưa được giải quyết căn bản, trong khi Trung Quốc gia tăng hiện diện tại nhiều quốc gia Nam Á như Nepal, Sri Lanka, Maldives và Myanmar. Quan hệ với Pakistan tiếp tục đóng băng; bất ổn chính trị tại Bangladesh làm gia tăng nguy cơ di cư và bất ổn xã hội; trong khi Nepal và Sri Lanka ngày càng mở rộng hợp tác với Trung Quốc. Những diễn biến này khiến không gian chiến lược tại “sân sau” truyền thống của Ấn Độ trở nên cạnh tranh và khó kiểm soát hơn.

2.2. Triển vọng

Thứ nhất, trong bối cảnh trật tự thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng đa cực, Ấn Độ nhiều khả năng sẽ tiếp tục nổi lên như một cực quyền lực chủ chốt tại khu vực Ấn Độ Dương và Nam Á. Việc điều hòa tương đối hiệu quả quan hệ với Mỹ, Nga và Trung Quốc, cùng với vai trò ngày càng nổi bật trong các cơ chế đa phương như G20, BRICS+, SCO, giúp Ấn Độ từng bước định hình hình ảnh một “cường quốc độc lập”, đóng vai trò trung tâm của Nam bán cầu.

Thứ hai, Ấn Độ có triển vọng trở thành trung tâm sản xuất mới của châu Á trong thập niên tới. Nhờ lợi thế về quy mô thị trường, nguồn nhân lực và chính sách thu hút đầu tư công nghệ cao, nước này đang đẩy mạnh phát triển các ngành then chốt như bán dẫn, điện tử, dược phẩm và công nghiệp quốc phòng. Nếu duy trì được ổn định chính trị - xã hội và cải thiện môi trường đầu tư, Ấn Độ có khả năng vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ ba thế giới vào cuối thập niên 2020.

Thứ ba, quan hệ giữa Ấn Độ với Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng trong thời gian tới. Nhu cầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng, xu hướng hợp tác về an ninh biển, năng lượng sạch, chuyển đổi số và công nghiệp bán dẫn, cùng với bối cảnh cạnh tranh chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, sẽ tạo động lực thúc đẩy quan hệ song phương. Trong tổng thể chính sách Hành động hướng Đông, Việt Nam nhiều khả năng tiếp tục giữ vai trò là đối tác trụ cột của Ấn Độ.

3. Kết luận

Năm 2025 có thể được xem là một năm bản lề đối với Ấn Độ, đánh dấu sự đan xen giữa những thành tựu nổi bật và các hạn chế mang tính kéo dài, giữa cơ hội phát triển và thách thức chiến lược trong bối cảnh trật tự thế giới đang chuyển dịch nhanh sang mô hình đa cực. Quốc gia này đã từng bước củng cố nội lực, tăng cường ổn định an ninh và mở rộng an sinh xã hội với tốc độ chưa từng có, qua đó góp phần tạo nền tảng xã hội cho phát triển dài hạn.

Trên phương diện đối ngoại, Ấn Độ đạt được những kết quả đáng kể trong việc điều hướng quan hệ giữa các cường quốc lớn như Mỹ, Trung Quốc và Nga, nhằm bảo đảm lợi ích quốc gia và tránh bị cuốn vào các xung đột chiến lược. Đồng thời, việc chủ động dẫn dắt nhiều sáng kiến đa phương giúp Ấn Độ từng bước trở thành một trung tâm trọng lực mới của Nam bán cầu. Tuy nhiên, các vấn đề nội bộ như phân hóa xã hội, bất bình đẳng và xung đột tôn giáo, cùng với môi trường khu vực ngày càng phức tạp và cạnh tranh nước lớn vẫn là những nhân tố có thể ảnh hưởng đến đà phát triển dài hạn của Ấn Độ. Trong giai đoạn tới, triển vọng của quốc gia này nhìn chung được đánh giá là tích cực và mang tính bứt phá, với điều kiện Ấn Độ tiếp tục duy trì tăng trưởng kinh tế - công nghệ, xử lý hiệu quả các căng thẳng đối nội và giữ vững thế cân bằng chiến lược trong cạnh tranh toàn cầu.

----------

Bài đăng trên Tạp chí Thông tin khoa học chính trị số 1 (49) - 2026
 

^{1, 5} Raghav Ohri (2025): No timelines on President, governors to give assent to bills, rules SC, https://economictimes.indiatimes.com/news/india/no-timelines-on-president-governors-to-give-assent-to-bills-rules-sc/articleshow/125469782.cms, truy cập ngày 3/12/2025.

² Điều 240 hiện tại cho phép Tổng thống Ấn Độ ban hành các quy định có hiệu lực tương đương luật cho một số Lãnh thổ Liên minh nhất định (Andaman & Nicobar, Lakshadweep, Dadra & Nagar Haveli và Daman & Diu, và Puducherry trong trường hợp không có hội đồng lập pháp).

³ Lãnh thổ Liên minh (Union Territory) là một đơn vị hành chính đặc biệt trong cơ cấu nhà nước Ấn Độ. Khác với bang (State), Lãnh thổ Liên minh không có (hoặc chỉ có rất hạn chế) quyền tự trị, mà chịu sự quản lý trực tiếp của Chính phủ Liên bang (Trung ương).

⁴ Juriscentre (2025): Uniform Civil Code (UCC) Debate Post-Uttarakhand Legislation, https://juriscentre.com/2025/07/04/uniform-civil-code-ucc-debate-post uttarakhand-legislation/, truy cập ngày 3/12/2025.

⁶ Luật cá nhân (Personal Law) là các quy định pháp lý điều chỉnh về hôn nhân, thừa kế, nhận con nuôi, cấp dưỡng. Những vấn đề này không áp dụng chung một bộ luật, mà khác nhau tùy theo tôn giáo/cộng đồng. Ví dụ: Hindu Personal Law (cho người Hindu, Sikh, Jain, Phật giáo), Muslim Personal Law (dựa trên Sharia), Christian Personal Law, Parsi Personal Law. Mỗi hệ thống này được gọi là một “chế độ luật cá nhân”.

⁷ Shobhana K. Nair (2025): C.P. Radhakrishnan elected Vice-President of India, https://www.thehindu.com/news/national/cp-radhakrishnan-becomes-vice-president-september-9-2025/article70030241.ece, truy cập ngày 3/12/2025.

⁸ Ministry of Home Affairs (2025): Press Release: Union Home Minister and Minister of Cooperation Shri Amit Shah addresses the valedictory session of ‘Bharat Manthan-2025: Naxal Mukt Bharat - Ending Red Terror Under Modi’s Leadership’ in New Delhi, https://www.pib.gov.in/ PressReleseDetail.aspx?PRID=2172513, truy cập ngày 3/12/2025.

^{9, 10} P.V. Ramana (2025): Internal Security Monitor. https://www.vifindia.org/2025/september/16/Internal-Security Monitor-Vol-1-No-22, truy cập ngày 3/12/2025.

¹¹ The International Social Security Association (2025): India wins ISSA award for expanding social security, https://www.issa.int/news/india-wins-issa-award-expanding social-security, truy cập ngày 3/12/2025.

¹² Shiva Rajora (2025): Social protection cover in India rises to over 64% in 2025, says ILO, Bussiness Standard, https://www.business-standard.com/amp/industry/news/india-social-security-coverage-ilo-data-2025- beneficiaries-125061100982_1.html, truy cập ngày 7/12/2025.

¹³ Reuters (2025): Indian drugmakers with big U.S. exposure as Trump plans pharmaceutical import tariffs, https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/indian-drugmakers-with-big-us-exposure-trump-plans pharmaceutical-import-tariffs-2025-02-19/, truy cập ngày 3/12/2025.

¹⁴ Chaudhury, S. (2025): India’s Russian oil dilemma, https://thediplomat.com/2025/08/indias-russian-oil-dilemma/, truy cập ngày 3/12/2025.

¹⁵ Bussiness Standard (2025): India looks to offer US tariff cuts on farm imports, eyes trade success, https://www.business-standard.com/economy/news/india looks-to-offer-us-tariff-cuts-on-farm-imports-eyes-trade-success-125032800654_1.html, truy cập ngày 05/12/2025.

¹⁶ Phapano Phasa (2025): Transforming Africa’s Future: Insights from the G20 Summit, https://iol.co.za/sundayindependent/dispatch/2025-11-29-indias-influence-on-africas-development-in-sharp-focus-post-g2, truy cập ngày 01/12/2025.

¹⁷ Vilad Chernikov (2025): Indian refiners settle Russian oil purchases in UAE dirhams as payment workarounds evolve, https://www.roic.ai/news/indian-refiners-settle-russian-oil-purchases-in-uae-dirhams-as-payment-workarounds-evolve-10-07-2025, truy cập ngày 2/12/2025.

¹⁸ Hà Văn (2025): Thủ tướng: ASEAN và Ấn Độ là hai “mỏ neo chiến lược” kết nối Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, https://baochinhphu.vn/thu-tuong-asean-va-an-do-la-hai-mo-neo-chien-luoc-ket-noi-an-do-duong-va-thai-binh-duong-102251026180659874.htm, truy cập ngày 29/11/2025.