ThS. NGÔ THỊ THU HỒNG

Trường Chính trị tỉnh Gia Lai

(TTKHCT) - Chuyển đổi số là xu thế tất yếu của quản trị hiện đại, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở. Cấp xã giữ vị trí then chốt trong việc cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước, trong đó bí thư đảng ủy cấp xã đóng vai trò nòng cốt và định hướng. Trong quá trình thực hiện chủ trương này, tỉnh Gia Lai đã có một số kết quả nổi bật như vận hành chính quyền số gắn với dịch vụ công trực tuyến, hình thành tổ công nghệ số cộng đồng và từng bước số hóa quy trình quản lý. Để thúc đẩy chuyển đổi số bền vững ở tỉnh Giai Lai, bài viết đề xuất các giải pháp nhằm phát huy vai trò lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số ở cơ sở.

Ảnh minh họa_nguồn: Internet

Chuyển đổi số đang mở ra không gian phát triển mới, tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực từ kinh tế, xã hội đến quản trị nhà nước. Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm ứng dụng thành tựu khoa học - công nghệ hiện đại để tạo đột phá trong phát triển, thúc đẩy hình thành nền kinh tế số, xã hội số trên nguyên tắc xây dựng môi trường số an toàn, nhân văn, rộng khắp. Đại hội lần thứ XIII của Đảng nhấn mạnh nhiệm vụ “phát triển hạ tầng thông tin, viễn thông, tạo nền tảng chuyển đổi số quốc gia, từng bước phát triển kinh tế số, xã hội số”1. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định chuyển đổi số là một trong ba khâu đột phá chiến lược mới, tạo động lực then chốt để phát triển nhanh, bền vững đất nước trong giai đoạn mới.

Tại tỉnh Gia Lai, chuyển đổi số được xác định là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có tính chiến lược. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Gia Lai khóa XVI đã ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TU ngày 20/01/2022 về chuyển đổi số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, đồng thời thành lập Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của tỉnh để chỉ đạo triển khai trên cả ba trụ cột: chính quyền số, kinh tế số, xã hội số. Nghị quyết số 08-NQ/ĐH ngày 02/10/2025 của Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Gia Lai lần thứ I sau khi sáp nhập (nhiệm kỳ 2025 - 2030) cũng tiếp tục nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số và đặt mục tiêu vươn lên nhóm dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số, coi đây là nền tảng để bứt phá trong giai đoạn 2025 - 2030.

Một dấu mốc quan trọng từ ngày 01/7/2025, sau khi sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính, Gia Lai chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã). Đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để cải cách, đẩy nhanh chuyển đổi số. Trong bối cảnh này, cấp xã là “mắt xích” gần dân nhất giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Ở đó, bí thư đảng ủy cấp xã không chỉ lãnh đạo công tác xây dựng Đảng, định hướng chính trị mà còn trực tiếp chỉ đạo ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành và gắn kết với nhân dân. Việc nghiên cứu, đánh giá và đề xuất giải pháp phát huy vai trò của bí thư đảng ủy cấp xã trong tiến trình chuyển đổi số sau sáp nhập do đó trở thành yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.

2. Vai trò bí thư đảng ủy cấp xã trong tiến trình chuyển đổi số ở tỉnh Gia Lai hiện nay

Trong tiến trình chuyển đổi số cấp xã ở tỉnh Gia Lai, bí thư đảng ủy cấp xã giữ vai trò trung tâm trong việc cụ thể hóa chủ trương của Đảng, tổ chức thực hiện và lan tỏa phong trào chuyển đổi số.

Thứ nhất, bí thư đảng ủy cấp xã là người dẫn dắt nhận thức số. Bí thư đảng ủy cấp xã chính là người quán triệt nghị quyết của Đảng, triển khai kế hoạch của tỉnh đến từng chi bộ, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng. Thông qua các hình thức như hội nghị trực tuyến, bí thư kịp thời giải thích, động viên cán bộ và người dân tham gia dịch vụ công trực tuyến, sử dụng chữ ký số, khai thác tiện ích số trong đời sống.

Thứ hai, bí thư đảng ủy cấp xã là người đứng đầu trong tổ chức bộ máy và phân công nhiệm vụ. Sau sáp nhập, việc phối hợp cán bộ gặp nhiều khó khăn. Bí thư đảng ủy cấp xã như xã Kim Sơn, xã Chư Sê với thẩm quyền chính trị, đã kịp thời sắp xếp, phân công rõ người, rõ việc; đồng thời gắn nhiệm vụ chuyển đổi số với đánh giá thi đua, tạo động lực cho cán bộ.

Thứ ba, bí thư đảng ủy cấp xã gắn kết hệ thống chính trị và huy động sức dân. Chính bí thư đảng ủy cấp xã là người chỉ đạo thành lập và vận hành “tổ công nghệ số cộng đồng”, huy động các đoàn thể hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ trực tuyến. Bí thư đảng ủy cấp xã như xã Ia Dơk, xã Vĩnh Thạnh còn trực tiếp tham gia tuyên truyền, hướng dẫn người dân cài đặt VneID, thanh toán điện tử, đăng ký thủ tục qua mạng. Sự gương mẫu này tạo niềm tin và lan tỏa tinh thần chuyển đổi số.

Thứ tư, bí thư đảng ủy cấp xã là cầu nối dữ liệu và thực tiễn địa phương. Với vai trò người đứng đầu cấp ủy, bí thư đảng ủy cấp xã nắm chắc tình hình dân cư, đất đai, sản xuất. Khi khai thác cơ sở dữ liệu số, bí thư đảng ủy cấp xã có thể phân tích, chỉ đạo phát triển kinh tế - xã hội phù hợp thực tế. Nhờ dữ liệu điện tử, lãnh đạo xã có thể hỗ trợ nông dân kết nối thị trường qua các sàn thương mại điện tử, hay giám sát chính xác tình hình an sinh để phân bổ trợ cấp đúng đối tượng.

Thứ năm, bí thư đảng ủy cấp xã là “người truyền lửa” đổi mới phương thức lãnh đạo. Với hội nghị trực tuyến và phần mềm quản lý văn bản điện tử, bí thư đảng ủy cấp xã đã mạnh dạn đổi mới cách làm: họp giao ban qua màn hình, chỉ đạo công việc qua nhóm trực tuyến, ký duyệt văn bản điện tử. Chính sự tiên phong của bí thư đảng ủy cấp xã đã tạo thói quen mới cho cán bộ cơ sở.

3. Kết quả phát huy vai trò bí thư đảng ủy cấp xã trong tiến trình chuyển đổi số ở tỉnh Gia Lai

Thời gian qua, “tỉnh Gia Lai tập trung đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số và đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế của địa phương”2. Ở cấp xã, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của bí thư đảng ủy cấp xã, quá trình chuyển đổi số có nhiều kết quả nổi bật, thể hiện rõ vai trò tiên phong của người đứng đầu như sau:

Thứ nhất, về đầu tư hạ tầng và phát triển nhân lực số

Trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi, chính bí thư đảng ủy cấp xã là người chủ trì việc quán triệt nghị quyết, cụ thể hóa chủ trương của tỉnh thành chương trình hành động ở địa phương, tạo đồng thuận trong toàn hệ thống chính trị. Nhờ sự chỉ đạo kiên quyết và gương mẫu của người đứng đầu, “việc đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin được triển khai nhanh chóng, đồng bộ tại 135 xã, phường với tổng kinh phí 250 tỷ đồng”3. Cùng với đó, “gần 7.000 cán bộ, công chức, viên chức được tập huấn kỹ năng số”4. Ở nhiều địa phương, bí thư đảng ủy cấp xã trực tiếp kiểm tra kết quả và đưa tiêu chí năng lực số vào đánh giá cán bộ, qua đó tạo chuyển biến mạnh về nhận thức và hành động trong đội ngũ.

Thứ hai, về cải cách thủ tục hành chính và phát triển dịch vụ công trực tuyến

 Kết quả Gia Lai vươn lên xếp thứ 6/34 tỉnh, thành phố về mức độ phục vụ dịch vụ công trực tuyến là minh chứng sinh động cho vai trò lãnh đạo của các bí thư đảng ủy cấp xã. Họ là người chủ trì ban hành nghị quyết, chỉ đạo đảng viên, công chức thay đổi phương thức làm việc, chuyển từ “quản lý hành chính” sang “phục vụ nhân dân”. Nhiều bí thư đảng ủy cấp xã yêu cầu cán bộ “làm thật, phục vụ thật”, trực tiếp kiểm tra bộ phận “một cửa”, đôn đốc tiến độ giải quyết hồ sơ trực tuyến, nhờ đó “trong tháng 7/2025, toàn tỉnh tiếp nhận 88.671 hồ sơ, trong đó có 38.592 hồ sơ trực tuyến; đã giải quyết 44.790 hồ sơ, với 40.391 hồ sơ trước hạn và chỉ 208 hồ sơ đúng hạn”5. Đây là kết quả cụ thể của năng lực điều hành, kiểm tra, giám sát sâu sát của người đứng đầu cấp ủy.

Thứ ba, về lan tỏa phong trào chuyển đổi số trong cộng đồng

Một trong những dấu ấn nổi bật của đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã là khả năng huy động cả hệ thống chính trị và sức dân cùng tham gia chuyển đổi số. Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của họ, 100% xã, phường đã thành lập “tổ công nghệ số cộng đồng” và duy trì hoạt động thường xuyên. Các bí thư đảng ủy cấp xã không chỉ phân công, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng đoàn thể mà còn trực tiếp tham gia hướng dẫn người dân cài đặt VNeID, thanh toán điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến. Chính sự gương mẫu, gần dân, sát dân ấy đã làm nên phong trào “mỗi đảng viên là hạt nhân chuyển đổi số”, đưa công nghệ đến với từng hộ gia đình, từng làng, thôn. Cùng với đó, “việc cấp 6.000 chữ ký số cho cán bộ và người dân, mở rộng mô hình tổ công nghệ số cộng đồng tại 100% xã, phường và thiết lập 36 điểm “đại lý dịch vụ công trực tuyến” qua Ngân hàng BIDV”6 đã giúp phổ cập kỹ năng số, đưa dịch vụ công đến gần dân hơn cũng là kết quả của sự chủ động phối hợp, sáng tạo lãnh đạo của cấp ủy cơ sở.

Thứ tư, về ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành và đổi mới phương thức lãnh đạo

Trong tiến trình chuyển đổi số, bí thư đảng ủy cấp xã chính là “chủ thể số hóa phương thức lãnh đạo”. Họ chủ động phối hợp với VNPT, Viettel, FPT triển khai các nền tảng quản trị hiện đại như eCabinet, phần mềm quản lý văn bản, hệ thống hội nghị trực tuyến, giám sát an toàn thông tin, tỷ lệ phủ sóng di động, băng rộng di động đạt 100% tại trung tâm các xã, phường. Ở nhiều xã, bí thư đảng ủy cấp xã đã ký duyệt văn bản điện tử, họp giao ban qua mạng, chỉ đạo công việc trên nền tảng trực tuyến, từ đó hình thành phong cách lãnh đạo mới: khoa học, minh bạch, tiết kiệm thời gian và chi phí. Bí thư đảng ủy phường Bình Định đã nhấn mạnh “chuyển đổi số là một trong ba khâu đột phá chiến lược nhiệm kỳ 2025 -
2030. Mục tiêu là đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, nhằm xây dựng phường thành đô thị văn minh. Điều này giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp mới”7.

Thứ năm, về phát triển kinh tế số và xã hội số

Các bí thư đảng ủy cấp xã đã phát huy vai trò “nhạc trưởng chính trị” trong gắn kết chuyển đổi số với phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Nhiều bí thư đã chỉ đạo đảng viên, đoàn thể hỗ trợ nông dân đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử, sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, ứng dụng công nghệ trong du lịch cộng đồng, y tế, giáo dục. Một số xã do bí thư chủ động thí điểm mô hình “thôn không tiền mặt”, “chợ dân sinh số”, “tổ nông dân số” bước đầu đạt hiệu quả thiết thực, mở rộng không gian kinh tế số ở nông thôn. Qua đó, vai trò lãnh đạo của đảng ở cơ sở không chỉ thể hiện trong công tác xây dựng Đảng, mà còn trong năng lực kiến tạo và dẫn dắt phát triển mới.

4. Hạn chế trong phát huy vai trò bí thư đảng ủy cấp xã trong tiến trình chuyển đổi số ở tỉnh Gia Lai

Mặc dù đã đạt được những kết quả tích cực, thực tiễn triển khai chuyển đổi số ở cấp xã tỉnh Gia Lai cho thấy còn nhiều hạn chế, đặc biệt gắn với vai trò của đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã. Các hạn chế này có thể phân tích theo các khía cạnh sau:

Một là, hạn chế về nhận thức và tư duy lãnh đạo số. Không ít bí thư đảng ủy cấp xã vẫn coi chuyển đổi số chủ yếu là nhiệm vụ kỹ thuật của chính quyền hoặc công chức chuyên môn, chưa đặt nó vào trọng tâm lãnh đạo toàn diện. Nhận thức về giá trị dữ liệu, công nghệ số đối với phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân chưa thật sự đầy đủ.

Tư duy đổi mới của bí thư đảng ủy cấp xã ở một số nơi còn chậm, chưa chủ động nắm bắt yêu cầu từ thực tiễn. Do đó, việc chỉ đạo đôi khi dừng lại ở hình thức triển khai, thiếu định hướng chiến lược, dẫn đến khoảng cách giữa nghị quyết, kế hoạch với hành động cụ thể. Hệ quả là chuyển đổi số chưa trở thành “mệnh lệnh từ thực tiễn” trong công tác lãnh đạo, mà mới dừng ở mức thực hiện phong trào.

Hai là, hạn chế về năng lực và kỹ năng số. Bí thư đảng ủy cấp xã giữ vai trò gương mẫu, nhưng trên thực tế khả năng ứng dụng công nghệ của nhiều bí thư đảng ủy cấp xã còn hạn chế. Nhiều bí thư đảng ủy cấp xã chưa thành thạo sử dụng chữ ký số, hệ thống quản lý văn bản điện tử, hội nghị trực tuyến hay các nền tảng điều hành số. Điều này khiến cho việc chỉ đạo chuyển đổi số thiếu tính thuyết phục, bởi bản thân người lãnh đạo chưa trực tiếp làm gương.

Trong nhiều trường hợp, các công việc liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin được “khoán” cho công chức văn phòng hoặc cán bộ đoàn thể. Bí thư đảng ủy cấp xã chỉ đóng vai trò giám sát chung, thiếu sự tham gia trực tiếp. Hệ quả là khoảng cách giữa lãnh đạo và đội ngũ thực thi ngày càng lớn, làm giảm sức lan tỏa của phong trào chuyển đổi số trong toàn xã.

Ba là, hạn chế trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Một số bí thư đảng ủy cấp xã chưa xây dựng được nghị quyết, kế hoạch cụ thể cho chuyển đổi số ở cấp xã. Việc lãnh đạo triển khai đôi khi chỉ dừng ở mức quán triệt văn bản cấp trên, thiếu sáng tạo và thiếu giải pháp phù hợp đặc thù từng địa phương. Công tác phân công nhiệm vụ chưa thật sự chặt chẽ. Nhiều tổ công nghệ số cộng đồng hoạt động thiếu đồng bộ, thiếu sự giám sát kịp thời từ cấp ủy. Tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến ở nhiều xã còn thấp. Điều này phản ánh rõ nét vai trò điều hành của bí thư đảng ủy cấp xã chưa phát huy hết tác dụng.

Bốn là, hạn chế trong công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả. Một số bí thư đảng ủy cấp xã chưa đưa chuyển đổi số vào nội dung kiểm tra, giám sát định kỳ của cấp ủy. Việc đánh giá kết quả chủ yếu dựa trên báo cáo của bộ phận chuyên môn, chưa có cơ chế kiểm chứng độc lập.

Năm là, áp lực điều hành trong bối cảnh mới sau sáp nhập. Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, quy mô xã mở rộng cả về diện tích lẫn dân số, khối lượng công việc hành chính tăng lên đáng kể. Trong khi đó, biên chế cán bộ xã không tăng mà còn tinh giản, dẫn đến tình trạng quá tải trong công việc. Cùng lúc đảm nhận nhiều nhiệm vụ (như: ổn định tổ chức, quán triệt chủ trương, lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh trật tự,...), một số bí thư đảng ủy cấp xã chưa dành đủ thời gian, tâm huyết cho việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác chuyển đổi số.

5. Giải pháp phát huy vai trò lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã trong tiến trình chuyển đổi số ở tỉnh Gia Lai hiện nay

Thứ nhất, nâng cao nhận thức và năng lực lãnh đạo số của bí thư đảng ủy cấp xã

Trước hết, chuyển đổi số phải được xác định là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm, không chỉ là yêu cầu kỹ thuật hay hành chính. Bí thư đảng ủy cấp xã cần nhận thức sâu sắc rằng việc số hóa quy trình quản lý, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và ứng dụng dữ liệu vào lãnh đạo chính trị chính là công cụ nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân, đồng thời củng cố niềm tin của dân đối với Đảng.

Để làm được điều này, tỉnh Gia Lai cần thường xuyên tổ chức lớp tập huấn chuyên đề riêng cho đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã về kỹ năng quản trị số: sử dụng chữ ký số, hệ thống văn bản điện tử, an toàn thông tin, điều hành qua nền tảng số. Phương pháp đào tạo phải “cầm tay chỉ việc”, gắn với tình huống thực tế hằng ngày, giúp bí thư đảng ủy cấp xã có thể áp dụng ngay vào công việc.

Quan trọng hơn, bí thư đảng ủy cấp xã phải làm gương trong ứng dụng công nghệ. Thay vì chỉ đạo chung chung, họ cần trực tiếp tham gia xử lý văn bản điện tử, ký duyệt online, chủ trì họp trực tuyến, điều hành nhóm Zalo/Teams của cán bộ xã. Khi người đứng đầu làm gương, cán bộ và nhân dân sẽ có thêm niềm tin, từ đó phong trào chuyển đổi số ở xã mới có sức lan tỏa mạnh.

Thứ hai, đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo và tổ chức thực hiện chuyển đổi số

Để chuyển đổi số đi vào thực chất, mỗi đảng ủy xã cần ban hành nghị quyết hoặc chương trình hành động chuyên đề về chuyển đổi số hằng năm, trong đó xác định rõ mục tiêu, chỉ tiêu, lộ trình và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân. Bí thư đảng ủy cấp xã phải chủ động lãnh đạo xây dựng cơ chế làm việc khoa học, hiệu quả, chuyển từ “chỉ đạo hành chính” sang “quản trị bằng dữ liệu”.

Cần áp dụng mô hình “họp giao ban số hóa” và “quản lý công việc trực tuyến”, thay thế dần lối làm việc thủ công. Bí thư đảng ủy cấp xã phải trực tiếp chỉ đạo áp dụng chữ ký số, xử lý văn bản điện tử, sử dụng phần mềm điều hành chung. Đồng thời, đưa tiêu chí ứng dụng công nghệ, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến và mức độ hài lòng của người dân vào hệ thống đánh giá, xếp loại cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng hằng năm. Việc thể chế hóa công tác chuyển đổi số trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy không chỉ nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính, mà còn giúp khẳng định vai trò của bí thư đảng ủy cấp xã là trung tâm lãnh đạo, điều hành đổi mới trong kỷ nguyên số.

Thứ ba, bảo đảm nguồn lực và cơ chế hỗ trợ

Để bí thư đảng ủy cấp xã có thể triển khai hiệu quả, cần đi kèm điều kiện bảo đảm. Trước hết, kinh phí và hạ tầng phải được đầu tư đồng bộ. Tỉnh cần tiếp tục phân bổ ngân sách để nâng cấp đường truyền Internet, trang thiết bị công nghệ thông tin cho xã; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp viễn thông, ngân hàng, tổ chức xã hội tham gia hỗ trợ.

Cùng với đó, cần có cơ chế động viên, khích lệ. Kết quả chuyển đổi số phải được gắn với tiêu chí đánh giá, xếp loại đảng bộ xã. Những bí thư đảng ủy cấp xã có sáng kiến hay, triển khai hiệu quả cần được khen thưởng, ưu tiên quy hoạch, bổ nhiệm. Ngược lại, nơi nào trì trệ phải kiểm điểm rõ trách nhiệm người đứng đầu. Ngoài ra, có thể tổ chức các cuộc thi bí thư đảng ủy cấp xã với sáng kiến chuyển đổi số, hoặc diễn đàn trao đổi kinh nghiệm giữa các xã. Đây vừa là hình thức học hỏi lẫn nhau, vừa là động lực để bí thư đảng ủy cấp xã tích cực tìm tòi, sáng tạo trong công tác lãnh đạo.

Bên cạnh đó, cần đa dạng hóa nguồn ngân sách cho chuyển đổi số cấp xã. Ngoài nguồn ngân sách nhà nước, có thể huy động từ chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới, chương trình cải cách hành chính, cũng như xã hội hóa từ doanh nghiệp, ngân hàng, tổ chức xã hội. Nguồn lực tài chính ổn định, cùng đội ngũ cán bộ được bồi dưỡng thường xuyên, sẽ giúp các bí thư đảng ủy cấp xã đủ năng lực dẫn dắt, đảm bảo tiến trình chuyển đổi số đi vào chiều sâu, thiết thực và bền vững.

Thứ tư, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả chuyển đổi số ở cơ sở

Một trong những yếu tố bảo đảm cho chuyển đổi số hiệu quả và bền vững là kiểm tra, giám sát thường xuyên của cấp ủy. Bí thư đảng ủy cấp xã phải trực tiếp chỉ đạo lồng ghép nội dung chuyển đổi số vào chương trình kiểm tra, giám sát định kỳ; không chỉ dựa vào báo cáo của cơ quan chuyên môn, mà cần kiểm chứng thực tế tại cơ sở.

Cần xây dựng bộ tiêu chí định lượng để đánh giá kết quả chuyển đổi số cấp xã, gồm: tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, mức độ sử dụng chữ ký số, hoạt động của tổ công nghệ số cộng đồng, tỷ lệ người dân có tài khoản VNeID, mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Kết quả này phải được gắn với công tác thi đua - khen thưởng, kỷ luật, quy hoạch và bổ nhiệm cán bộ. Khi công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện nghiêm túc, vai trò lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã sẽ được củng cố, đồng thời khắc phục tình trạng hình thức, “báo cáo đẹp nhưng hiệu quả thấp” trong triển khai chuyển đổi số.

Thứ năm, phát huy vai trò nêu gương, sáng tạo và trách nhiệm chính trị của bí thư đảng ủy cấp xã trong gắn kết chuyển đổi số với phát triển kinh tế - xã hội

Đây là giải pháp mang tính đột phá, hướng đến việc chuyển đổi số trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở. Bí thư đảng ủy cấp xã không chỉ là người lãnh đạo về tổ chức, mà còn phải là người kiến tạo tầm nhìn phát triển địa phương trong môi trường số. Mỗi bí thư đảng ủy cấp xã cần chủ động chỉ đạo lồng ghép nội dung chuyển đổi số vào các chương trình phát triển nông thôn mới, OCOP, du lịch cộng đồng, y tế và giáo dục; khuyến khích cán bộ, đảng viên và nhân dân ứng dụng công nghệ trong sản xuất, thương mại, quảng bá sản phẩm, xây dựng “làng thông minh”, “xã số”, “chợ dân sinh số”.

Đặc biệt, cần xây dựng mô hình Bí thư đảng ủy sáng kiến số, khuyến khích các bí thư đề xuất, thử nghiệm và nhân rộng những mô hình chuyển đổi số phù hợp thực tiễn địa phương. Khi người đứng đầu vừa có bản lĩnh chính trị, vừa có năng lực sáng tạo trong ứng dụng công nghệ, thì chuyển đổi số mới thực sự trở thành phong trào cách mạng toàn diện, gắn chặt giữa xây dựng Đảng, quản trị xã hội và phát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở.

Quá trình chuyển đổi số ở cấp xã tỉnh Gia Lai đang mở ra nhiều cơ hội, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, cải cách hành chính. Nhưng hạn chế, yếu kém vẫn còn, đặc biệt ở đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã. Không ít bí thư đảng ủy cấp xã còn hạn chế về tư duy số, kỹ năng ứng dụng công nghệ, phương thức tổ chức và điều hành. Đây là “điểm nghẽn” cần sớm tháo gỡ. Do đó, tỉnh Giai Lại phải xác định bí thư đảng ủy cấp xã không chỉ là nhà lãnh đạo chính trị ở địa phương, mà còn là “thủ lĩnh số” - người định hình tư duy, truyền cảm hứng và dẫn dắt cộng đồng vào hành trình số hóa. Đây chính là nền tảng để Gia Lai phấn đấu vươn lên nhóm dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số giai đoạn 2025 - 2030.

-------------

1 Đảng Cộng sản Việt Nam (2021): Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, t.I, tr.54.

2 Nguyễn Dũng Anh (2025): Tiếp tục thúc đẩy quá trình chuyển đổi số, góp phần cơ cấu lại nền kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng ở tỉnh Gia Lai hiện nay, https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/thuc-tien-kinh-nghiem1/-/2018/1057002/tiep-tuc-thuc-day-qua-trinh-chuyen-doi-so%2C-gop-phan-co-cau-lai-nen-kinh-te%2C-doi-moi-mo-hinh-tang-truong-o-tinh-gia-lai-hien-nay.aspx, truy cập ngày 20/9/2025.

3 Báo Lao động (2025): Gia Lai chi 250 tỉ đồng đầu tư hạ tầng công nghệ cho 135 xã, phường, https://laodong.vn/xa-hoi/gia-lai-chi-250-ti-dong-dau-tu-ha-tang-cong-nghe-cho-135-xa-phuong-1552585.ldo, truy cập ngày 05/10/2025.

4 Báo Dân trí (2025): Bồi dưỡng “thần tốc” gần 7000 công chức về chuyển đổi số, https://dantri.com.vn/giao-duc/boi-duong-than-toc-gan-7000-can-bo-cong-chuc-ve-chuyen-doi-so-20250624181757365.htm, truy cập ngày 10/10/2025.

5, 6 Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai (2025): Báo cáo số 20/BC-UBND về tình hình, kết quả thực hiện công tác cải cách thủ tục hành chính trong tháng 7 năm 2025 trên địa bàn tỉnh, ngày 26/7/2025.

------------

Bài đăng trên Tạp chí Thông tin khoa học chính trị số 5 (47) - 2025