NGHỊ QUYẾT ĐẠI HỘI LẦN THỨ XIV - “NGỌN ĐUỐC SOI SÁNG” CON ĐƯỜNG PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

Tóm tắt: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự kiện chính trị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong tư duy lý luận và thực tiễn lãnh đạo cách mạng của Đảng. Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV là kết tinh trí tuệ, bản lĩnh chính trị và khát vọng phát triển của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân; xác định rõ mục tiêu, quan điểm, định hướng và giải pháp chiến lược cho sự phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Với vai trò là “ngọn đuốc soi đường”, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV không chỉ định hướng tư duy phát triển mà còn dẫn dắt hành động thực tiễn, khơi dậy niềm tin và khát vọng vươn lên, cổ vũ toàn Đảng, toàn quân, toàn dân đoàn kết, nỗ lực xây dựng đất nước Việt Nam thịnh vượng, hùng cường, theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Từ khóa: Đại hội lần thứ XIV, ngọn đuốc soi đường, kỷ nguyên mới

Resolution of the 14^th National Congress of the Party – “a torch illuminating” the path of national development in the new era

Abstract: The 14^th National Congress of the Communist Party of Vietnam represents a political event of exceptional significance, marking a new stage in both theoretical thinking and the practical leadership of the Party in advancing the revolutionary cause. The Resolution of the 14^th Congress embodies the crystallization of intellectual capacity, political steadfastness, and the development aspirations of the entire Party, people, and armed forces. It clearly defines strategic objectives, guiding viewpoints, orientations, and solutions for national development in the new period. Functioning as a “guiding torch,” the Resolution not only orients development thinking but also directs practical action, fostering confidence and inspiring the aspiration for national advancement. It serves to mobilize and encourage the entire Party, armed forces, and people to strengthen unity and exert concerted efforts toward building a prosperous, strong Vietnam in accordance with the socialist orientation.

Keywords: 14^th National Party Congress, guiding torch, the new era

1. Đặt vấn đề

Trải qua bốn thập kỷ đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, tạo tiền đề vững chắc cho bước phát triển mới. Tuy nhiên, bối cảnh thế giới và khu vực đang có những biến đổi sâu sắc, nhanh chóng và khó lường; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gay gắt; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống ngày càng gia tăng; cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn phát triển mạnh mẽ. Những yếu tố đó vừa tạo ra thời cơ, vừa đặt ra nhiều thách thức đối với sự phát triển của đất nước. 

Trong bối cảnh đó, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là dấu mốc mở ra giai đoạn phát triển mới của đất nước. Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thể hiện tầm nhìn chiến lược, tư duy đổi mới, quyết tâm chính trị cao của Đảng trong việc lãnh đạo đất nước vượt qua khó khăn, thách thức, nắm bắt thời cơ, hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Có thể khẳng định, Nghị quyết Đại hội XIV chính là “ngọn đuốc sáng” soi đường, định hướng cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân vững bước trên con đường phát triển mới.

Bài viết sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp. Đây là phương pháp chủ đạo được sử dụng để đánh giá bối cảnh ra đời, nội dung cốt lõi của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV. Qua đó làm rõ giá trị định hướng chiến lược, tầm nhìn dài hạn và ý nghĩa “soi đường”, “dẫn lối” của Nghị quyết Đại hội XIV đối với tương lai phát triển của đất nước.

2. Kết quả và thảo luận

2.1. Bối cảnh ra đời và ý nghĩa của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng được hình thành trong bối cảnh thế giới bước vào giai đoạn chuyển biến nhanh, phức tạp: cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn không chỉ diễn ra trên lĩnh vực kinh tế mà còn lan rộng sang công nghệ, an ninh và ảnh hưởng địa - chính trị. Cùng với đó, các vấn đề an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, khủng hoảng năng lượng và an ninh mạng ngày càng trở thành những yếu tố chi phối mạnh mẽ tiến trình phát triển toàn cầu. Đáng chú ý, sự phát triển đột phá của khoa học - công nghệ đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, quản trị xã hội và cấu trúc thị trường lao động. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các quốc gia, trong đó có Việt Nam phải kịp thời điều chỉnh mô hình phát triển, nâng cao năng lực thích ứng và sức cạnh tranh.

Sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu mang tính lịch sử, tạo lập thế và lực mới cho phát triển. “Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm, duy trì tăng trưởng ở mức cao. Lạm phát, bội chi ngân sách nhà nước và các chỉ tiêu về nợ công được kiểm soát tốt; thặng dư thương mại liên tục ở mức cao; thị trường trong nước phát triển mạnh toàn diện...” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.367). Bên cạnh đó, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng thẳng thắn chỉ rõ: “việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường còn chậm; năng suất, chất lượng, hiệu quả, khả năng chống chịu và sức cạnh tranh của nền kinh tế chưa cao... Văn hóa chưa thực sự trở thành nguồn lực, sức mạnh nội sinh và động lực mạnh mẽ của sự phát triển” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.369). Khoảng cách phát triển giữa các vùng miền còn tồn tại; biến đổi khí hậu, già hóa dân số, yêu cầu bảo đảm quốc phòng, an ninh đặt ra những thách thức không nhỏ.

Trong bối cảnh đó, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV không chỉ tổng kết sâu sắc thực tiễn, kế thừa những thành tựu lý luận của các kỳ đại hội trước mà còn bổ sung, phát triển nhiều quan điểm mới, phù hợp với yêu cầu của giai đoạn phát triển mới. Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thể hiện rõ bản lĩnh, trí tuệ và trách nhiệm của Đảng trước dân tộc và lịch sử qua đó khẳng định vai trò “là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội” (Quốc hội, 2025).

2.2. Nội dung cốt lõi của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV

Thứ nhất, về quan điểm chỉ đạo và mục tiêu phát triển

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV tiếp tục khẳng định kiên định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trên cơ sở ổn định chính trị - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao đời sống Nhân dân. Mục tiêu tổng quát được xác định là xây dựng đất nước phát triển toàn diện, có nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả; xã hội dân chủ, công bằng, văn minh; Nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Con người được đặt ở vị trí trung tâm, “đặt con người vào trung tâm của mọi chiến lược phát triển, con người là mục tiêu đồng thời là động lực của phát triển, hạnh phúc của Nhân dân là mục đích tối thượng của Đảng, của chế độ;...” (Trịnh Văn Quyết, 2026) vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển.

Một điểm nổi bật là yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trên cơ sở đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Nghị quyết nhấn mạnh việc phát huy nội lực là quyết định, đồng thời tranh thủ hiệu quả ngoại lực qua đó kết hợp chặt chẽ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong điều kiện hội nhập quốc tế sâu rộng. Bên cạnh đó, xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh tiếp tục được xác định là nhiệm vụ then chốt. Nghị quyết đề cao yêu cầu kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực gắn với nâng cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Đồng thời, Nhân dân được xác định là trung tâm, là chủ thể của phát triển; việc phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc được coi là động lực quan trọng. Trên cơ sở các quan điểm chỉ đạo, Nghị quyết xác định mục tiêu tổng quát là xây dựng đất nước phát triển nhanh và bền vững dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam.

Một nội dung quan trọng khác là xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tạo môi trường thuận lợi để khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển. Về xã hội, Nghị quyết hướng tới phát triển con người toàn diện, xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội. Trong lĩnh vực chính trị, mục tiêu là xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.

Có thể nói, quan điểm chỉ đạo và mục tiêu phát triển của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV có sự thống nhất chặt chẽ, thể hiện bước phát triển mới trong tư duy của Đảng, tạo nền tảng quan trọng để đất nước tiếp tục phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Thứ hai, về những định hướng chiến lược lớn

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV đề ra nhiều định hướng chiến lược quan trọng, trong đó nổi bật là: Phát triển kinh tế nhanh và bền vững, đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, gắn với phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu. Phát triển văn hóa, con người Việt Nam, xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam trong thời kỳ mới. Bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, giữ vững độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước. Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Thứ ba, về xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính trị

Một nội dung đặc biệt quan trọng của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV là tiếp tục xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện mà trước hết là yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Trong đó, đặc biệt coi trọng việc nâng cao bản lĩnh chính trị, giữ vững lập trường, kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng đồng thời tăng cường giáo dục, rèn luyện đạo đức, lối sống cho đội ngũ cán bộ, đảng viên. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; “Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp của hệ thống chính trị, nhất là cán bộ cấp chiến lược và cấp cơ sở thật sự tiêu biểu, có tư duy, năng lực quản trị tiên tiến, phù hợp với mô hình tổ chức mới và yêu cầu phát triển bứt phá của đất nước” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.388). Một nội dung quan trọng là hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Nghị quyết yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong tất cả các khâu của công tác cán bộ, đồng thời đề cao trách nhiệm nêu gương, nhất là của người đứng đầu. Đây là giải pháp có tính căn cơ nhằm ngăn ngừa suy thoái, giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và hệ thống chính trị. Bên cạnh đó, Nghị quyết xác định nhiệm vụ xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa thực sự của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển mạnh từ “quản lý” sang “quản trị” hiện đại. Điều này góp phần nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh mới. Đối với Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, phát huy vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; tăng cường giám sát và phản biện xã hội. Đây là yếu tố quan trọng nhằm củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, tạo nền tảng xã hội vững chắc cho sự ổn định và phát triển. 

Điểm đáng chú ý là Nghị quyết đặt ra yêu cầu tiếp tục tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động; xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Việc đổi mới công tác cán bộ được coi là “khâu then chốt của then chốt”, bảo đảm cho việc triển khai hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng. Như vậy, nội dung về xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính trị trong Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thể hiện sự phát triển trong tư duy của Đảng theo hướng ngày càng toàn diện, hiện đại và thực chất hơn. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, xây dựng Nhà nước hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.

2.3. Vai trò “soi đường”, “dẫn lối” của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV

Thứ nhất, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV soi sáng về mục tiêu và con đường phát triển đất nước

Trong điều kiện tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV tiếp tục khẳng định rõ ràng, nhất quán “kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.372). Đây là sự khẳng định có ý nghĩa nguyên tắc, thể hiện bản lĩnh chính trị và lập trường tư tưởng vững vàng của Đảng.

Nghị quyết không chỉ dừng ở việc khẳng định mục tiêu, mà còn làm rõ hơn nội hàm con đường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Đó là phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: “Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Ðảng Cộng sản Việt Nam, đặt trong tổng thể công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện;...” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.382). Ở phương diện này, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV đã soi đường, chỉ rõ “điểm đến” chiến lược của sự nghiệp phát triển đất nước, tạo nền tảng tư tưởng vững chắc để thống nhất nhận thức và hành động trong toàn Đảng, toàn xã hội. Một nội dung quan trọng khác là việc khẳng định con đường phát triển kinh tế độc lập, tự chủ gắn với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa giữ vững chủ quyền, tự cường dân tộc với việc tận dụng các cơ hội từ toàn cầu hóa, qua đó nâng cao vị thế của đất nước trên trường quốc tế. Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV không chỉ xác định rõ “đi đâu” mà còn chỉ ra “đi bằng cách nào”, tạo nên sự thống nhất giữa mục tiêu và con đường phát triển. Đây chính là cơ sở để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân củng cố niềm tin, phát huy ý chí và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong thời kỳ mới.

Thứ hai, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV soi đường về tư duy phát triển đất nước

Một nội dung soi đường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV là định hướng tư duy phát triển trong giai đoạn mới. Nghị quyết xác lập phát triển nhanh và bền vững là yêu cầu xuyên suốt. Đây không chỉ là mục tiêu mà còn là một nguyên tắc phát triển mang tính phương pháp luận. Phát triển nhanh nhằm tạo ra nguồn lực vật chất cần thiết để nâng cao tiềm lực quốc gia, rút ngắn khoảng cách phát triển. Phát triển bền vững nhằm bảo đảm sự ổn định lâu dài, tránh đánh đổi môi trường, tiến bộ xã hội để lấy tăng trưởng đơn thuần. Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV đồng thời soi đường cho việc đổi mới mô hình tăng trưởng. Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ yếu của phát triển. Điều này phản ánh sự vận dụng sáng tạo quy luật phát triển của lực lượng sản xuất trong điều kiện mới, khắc phục tư duy phát triển theo chiều rộng, dựa nhiều vào khai thác tài nguyên và lao động giá rẻ. Đồng thời, Nghị quyết thể hiện tư duy phát triển hài hòa, toàn diện, gắn kết chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường. Phát triển không chỉ nhằm gia tăng của cải vật chất mà còn hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống, phát triển con người toàn diện và giữ gìn các giá trị văn hóa dân tộc. Đây là biểu hiện rõ nét của định hướng xã hội chủ nghĩa trong điều kiện mới. Như vậy, Nghị quyết soi đường cho sự chuyển biến căn bản về tư duy phát triển, từ chú trọng số lượng sang chú trọng chất lượng, hiệu quả và tính bền vững. 

Thứ ba, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV soi đường về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV giữ vai trò soi đường rõ nét trong lĩnh vực xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, trong đó xây dựng Đảng được xác định là nhiệm vụ then chốt. Nghị quyết làm rõ yêu cầu xây dựng Đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh toàn diện, cả về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Trong điều kiện Đảng là lực lượng duy nhất lãnh đạo Nhà nước và xã hội, năng lực cầm quyền và uy tín chính trị của Đảng có ý nghĩa quyết định đối với sự ổn định và phát triển của đất nước. Việc tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng; kiên quyết, kiên trì phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực không chỉ là giải pháp thực tiễn mà còn mang ý nghĩa lý luận sâu sắc trong việc giữ vững bản chất cách mạng và khoa học của Đảng. Ở phương diện này, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV soi đường cho việc tiếp tục hoàn thiện mô hình “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.396) trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam. 

Thứ tư, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV soi đường về phương thức lãnh đạo và cách thức tổ chức thực hiện

Một điểm soi đường quan trọng khác của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV là định hướng đổi mới phương thức lãnh đạo và tổ chức thực hiện nghị quyết. Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo của Đảng; khắc phục tình trạng nghị quyết đúng nhưng triển khai chậm, hiệu quả chưa cao. Quan điểm gắn lý luận với thực tiễn, chủ trương với hành động được xác định là yêu cầu mang tính phương pháp luận. Nghị quyết soi đường cho việc cụ thể hóa các chủ trương lớn thành chương trình, kế hoạch khả thi; xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành; tăng cường kiểm tra, giám sát; lấy kết quả thực tế làm thước đo đánh giá năng lực lãnh đạo và tổ chức thực hiện. Điều này phản ánh bước phát triển trong tư duy lãnh đạo của Đảng, phù hợp với yêu cầu của một Đảng cầm quyền trong điều kiện phát triển mới. Không dừng lại ở định hướng, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV còn là kim chỉ nam cho hành động. Nghị quyết yêu cầu các cấp ủy, tổ chức Đảng cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch, đề án thiết thực, khả thi; gắn việc thực hiện nghị quyết với giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra; lấy hiệu quả thực tế làm thước đo đánh giá. Tinh thần “nói đi đôi với làm”, “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung” được nhấn mạnh, tạo động lực mạnh mẽ để chuyển hóa nghị quyết vào cuộc sống. “Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử các kỳ đại hội, Đại hội lần thứ XIV ban hành Chương trình hành động kèm theo Nghị quyết - một bước đột phá nhằm bảo đảm Nghị quyết đi ngay vào cuộc sống. Từ chủ trương đến kế hoạch và tổ chức thực hiện đều được xác định rõ ràng ai làm, làm khi nào, cần nguồn lực gì và mục tiêu cuối cùng ra sao. Nhờ vậy, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thực sự trở thành một cẩm nang hành động của Đảng và cả hệ thống chính trị, là “ngọn đuốc soi đường” trên con đường phát triển mới” (Báo Điện tử Chính phủ, 2026). 

Thứ năm, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV soi đường về công tác tư tưởng và củng cố niềm tin của Nhân dân 

Nghị quyết là cơ sở chính trị quan trọng để củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng; nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên; tạo sự thống nhất trong Đảng và sự đồng thuận trong xã hội. Đồng thời, Nghị quyết cung cấp luận cứ khoa học để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ vững chắc con đường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Một nội dung quan trọng khác là phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, tăng cường đối thoại, lắng nghe và tiếp thu ý kiến của Nhân dân. Khi người dân được tham gia vào quá trình hoạch định và thực thi chính sách, niềm tin sẽ được củng cố một cách bền vững. Đồng thời, cần chú trọng giải quyết kịp thời, hiệu quả những vấn đề bức xúc trong xã hội, không để tích tụ thành điểm nóng, ảnh hưởng đến ổn định chính trị. Nhìn tổng thể, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV đã soi đường rõ ràng cho việc đổi mới toàn diện công tác tư tưởng, gắn với củng cố và nâng cao niềm tin của Nhân dân. Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với việc huy động sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nền tảng vững chắc để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. 

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV góp phần củng cố vững chắc niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, vào con đường phát triển đất nước. Đồng thời, Nghị quyết khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển, ý chí tự lực, tự cường, tinh thần yêu nước và sức sáng tạo của toàn dân tộc. Thông qua đó, Nghị quyết không chỉ soi đường về nhận thức, mà còn củng cố niềm tin, khơi dậy trách nhiệm và khát vọng phát triển “vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, tr.390). 

Để Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thực sự đi vào cuộc sống, công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng cần được tiến hành đồng bộ, sâu rộng, sáng tạo. Các cấp ủy Đảng phải coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên; kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền với tổ chức thực hiện. Mỗi cán bộ, đảng viên cần nêu cao tinh thần trách nhiệm, tính tiên phong, gương mẫu; tích cực tuyên truyền, vận động Nhân dân hiểu đúng, tin tưởng và đồng hành cùng Đảng trong quá trình thực hiện Nghị quyết.

Với hệ thống quan điểm toàn diện, chặt chẽ và có chiều sâu lý luận, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thực sự giữ vai trò “ngọn đuốc” soi sáng con đường phát triển mới của cách mạng Việt Nam. Việc nghiên cứu, quán triệt và tổ chức thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, lâu dài của toàn Đảng, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

2.4. Những đánh giá chung

Một là, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV là sự phát triển mới trong tư duy lý luận của Đảng

Từ kết quả nghiên cứu có thể khẳng định Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV không chỉ là sự tiếp nối mà còn là bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng về con đường phát triển đất nước. Nghị quyết thể hiện rõ sự trưởng thành về năng lực lãnh đạo, cầm quyền; khả năng hoạch định chiến lược và tầm nhìn phát triển quốc gia trong kỷ nguyên mới. Điểm đáng chú ý là Nghị quyết đã xử lý tương đối hài hòa mối quan hệ giữa ổn định và phát triển, giữa đổi mới và giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững, giữa độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Hai là, giá trị của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV không chỉ thể hiện ở tầm nhìn mà còn ở năng lực tổ chức thực hiện

Kết quả nghiên cứu cho thấy, điểm quyết định thành công của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV không chỉ ở giá trị định hướng chiến lược mà quan trọng hơn là khả năng tổ chức thực hiện trong thực tiễn. Một nghị quyết đúng chỉ thực sự trở thành động lực phát triển khi được thể chế hóa kịp thời, tổ chức thực hiện đồng bộ và kiểm tra, giám sát chặt chẽ. Thực tiễn cho thấy, khoảng cách giữa nghị quyết và cuộc sống thường không nằm ở chủ trương mà chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Vì vậy, để Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thực sự trở thành “ngọn đuốc soi đường” yêu cầu đặt ra là phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực quản trị quốc gia, siết chặt kỷ luật thực thi và đề cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên.

Ba là, “ngọn đuốc soi đường” chỉ phát huy giá trị khi được lan tỏa thành niềm tin xã hội

Nghiên cứu chỉ rõ, giá trị dẫn dắt của Nghị quyết không chỉ trên văn bản mà còn ở mức độ thẩm thấu vào nhận thức xã hội, chuyển hóa thành niềm tin chính trị và ý chí hành động trong nhân dân. Điều đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới công tác tuyên truyền, quán triệt, học tập và triển khai Nghị quyết theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện; gắn tinh thần Nghị quyết với lợi ích thiết thực của người dân, doanh nghiệp và địa phương; để Nghị quyết từ “văn kiện chính trị” thành “chương trình hành động” trong đời sống thực tiễn. Nói cách khác, “ngọn đuốc” chỉ có ý nghĩa khi ánh sáng của nó thực sự đến được với cuộc sống.

Bốn là, ý nghĩa thực tiễn lớn nhất của Nghị quyết là tạo động lực phát triển mới cho đất nước

Giá trị lớn nhất của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV là tạo lập nền tảng chính trị - tư tưởng và động lực phát triển mới cho đất nước trong giai đoạn mới. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược gay gắt, yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đặt ra cấp thiết hơn bao giờ hết, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV mở ra định hướng chiến lược cho chặng đường phát triển tiếp theo của dân tộc. Đây không chỉ là ý nghĩa trước mắt của một nhiệm kỳ mà còn là ý nghĩa lâu dài đối với tiến trình hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước đến giữa thế kỷ XXI. 

Như vậy, kết quả nghiên cứu và thảo luận cho thấy, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV có giá trị lý luận sâu sắc, tầm vóc tư tưởng lớn và ý nghĩa thực tiễn đặc biệt quan trọng đối với chặng đường phát triển mới của đất nước. Với tầm nhìn chiến lược, tư duy đổi mới và năng lực định hướng phát triển toàn diện, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thực sự là “ngọn đuốc soi đường” định hướng nhận thức, dẫn dắt hành động, củng cố niềm tin và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.

3. Kết luận và khuyến nghị

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là văn kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, định hướng chiến lược cho sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới. Với tầm nhìn dài hạn, tư duy đổi mới và quyết tâm chính trị cao, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thực sự là “ngọn đuốc soi đường”, dẫn dắt toàn Đảng, toàn dân, toàn quân vững bước trên con đường phát triển nhanh, bền vững. Tin tưởng rằng, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, với sự đồng lòng, chung sức của toàn dân tộc, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV sẽ được triển khai thắng lợi, đưa đất nước ta ngày càng phát triển phồn vinh, hạnh phúc, vững bước tiến vào kỷ nguyên mới.

Để Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thực sự phát huy vai trò “ngọn đuốc” soi sáng con đường phát triển mới của đất nước, bài viết đề xuất một số khuyến nghị sau:

Thứ nhất, đẩy mạnh tuyên truyền, quán triệt sâu rộng Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV

Cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tuyên truyền, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Trọng tâm là làm cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân nhận thức đầy đủ hơn giá trị lý luận, tầm vóc chiến lược và ý nghĩa thực tiễn của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV; từ đó thống nhất nhận thức, củng cố niềm tin và chuyển hóa tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thành hành động tự giác trong thực tiễn. Gắn tuyên truyền Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV với giải quyết những vấn đề thiết thực của đời sống xã hội để tăng tính thuyết phục và khả năng lan tỏa.

Thứ hai, thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV

Đây là khâu then chốt quyết định khả năng hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV trong thực tiễn. Vì vậy, cần tập trung vào việc thể chế hóa kịp thời, đầy đủ và đồng bộ các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ lớn của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV thành luật pháp, cơ chế, chính sách, chiến lược, chương trình và kế hoạch phát triển cụ thể. Thể chế hóa phải bảo đảm tính đồng bộ, khả thi, ổn định, minh bạch, lấy hiệu quả phát triển và lợi ích của Nhân dân làm thước đo, đồng thời khắc phục tình trạng chậm cụ thể hóa, chồng chéo, mâu thuẫn hoặc “độ trễ chính sách” trong tổ chức thực hiện.

Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ tổ chức thực hiện theo hướng kiến tạo và kỷ luật thực thi

Chuyển từ tư duy “triển khai nghị quyết” sang tư duy “quản trị thực hiện nghị quyết”, lấy hiệu quả đầu ra, chất lượng phát triển và mức độ hài lòng của người dân làm tiêu chí đánh giá chủ yếu. Trọng tâm là đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, nâng cao năng lực quản trị quốc gia, quản trị địa phương; xác định rõ trách nhiệm, thẩm quyền, lộ trình, sản phẩm và cơ chế kiểm soát trong tổ chức thực hiện; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, đề cao trách nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu.

Thứ tư, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV

Muốn Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV đi vào cuộc sống, trước hết, đội ngũ cán bộ phải hiểu đúng, nghĩ đúng, làm đúng và dám chịu trách nhiệm. Do đó, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ theo hướng trọng phẩm chất, năng lực, uy tín và kết quả thực tiễn; xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy chiến lược, năng lực quản trị hiện đại, tinh thần đổi mới sáng tạo, bản lĩnh chính trị vững vàng và đạo đức công vụ trong sáng.

Thứ năm, phát huy vai trò giám sát xã hội và sức mạnh đồng thuận của Nhân dân

Giá trị thực tiễn và sức lan tỏa của Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV không chỉ được quyết định bởi quyết tâm của cả hệ thống chính trị mà còn ở sự đồng thuận, tin tưởng, hưởng ứng và tham gia chủ động của Nhân dân. Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được Nhân dân thấu hiểu, ủng hộ và chuyển hóa thành hành động thực tiễn. Vì vậy, cần phát huy rộng rãi dân chủ xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh đối thoại, tôn trọng lắng nghe ý kiến, nguyện vọng và phản hồi từ thực tiễn đời sống Nhân dân; coi sự đồng thuận xã hội, niềm tin của Nhân dân và sự tham gia thực chất của Nhân dân vừa là điều kiện, vừa là bảo đảm quan trọng để Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV được triển khai hiệu quả và thành công trong thực tiễn. Mặt khác, cần tạo điều kiện để Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, đội ngũ trí thức, doanh nghiệp, báo chí và Nhân dân tham gia giám sát, phản biện, góp ý và đồng hành trong quá trình tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV.

Thứ sáu, tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực trong thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết việc thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV; kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện lệch hướng, hình thức, trì trệ, né tránh trách nhiệm hoặc lợi dụng chủ trương để vụ lợi. Đồng thời phải đẩy mạnh kiểm soát quyền lực trong toàn bộ quá trình thể chế hóa và tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV; gắn thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV với phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo đảm Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV được thực thi đúng mục tiêu, đúng tinh thần và đúng lợi ích của Nhân dân. 

Tài liệu tham khảo